५ जेष्ठ २०८१, शनिबार
भगवान् ग्रहको साथ शनि ग्रहको सम्बन्ध के छ भन्ने कुरा थाहा पाउनु महत्त्वपूर्ण छ । सबैभन्दा पहिला, यो जान्नु पनि महत्त्वपूर्ण छ कि शनि ग्रह र शनिदेव दुई फरक छन् । शनि ग्रहलाई शनिदेव होइन भनिन्छ । भगवान भैरव शनि ग्रहका अध्यक्ष हुन् पनि भनिन्छ । आकाशमा, शनि ग्रह पश्चिम दिशामा देखापर्दछ । हावाको दिशाका स्वामी भगवान् पाण्डव हुन् ।
पुराणअनुसार शनिदेवको टाउकोमा सुनको मुकुट, घाँटी वरिपरि माला र शरीरमा नीलो वस्त्र पनि इन्द्र नीलमणिजस्तो पहिरिन्छन् । उनी गिद्दमा सवार गर्छन् । उनी हातमा धनु, काँड र त्रिशूल लिन्छन् । शनि जसलाई भगवान् सूर्यको छोरा भनिन्छ । ३३ कोटी देवताहरूमध्ये एक हुन् । उनको बहिनीको नाम देवी यमुना हो । यद्यपि पुराणमा शनिको सम्बन्धमा धेरै विरोधाभास कथाहरू पाइन्छन् ।
ब्रह्मा पुराणका अनुसार उनका बुबाले उनलाई चित्ररथकी छोरीसँग विवाह गरिदिएका थिए । उनकी श्रीमती परम तेजस्विनी थिइन् । यस्तो पनि भनिएको छ कि एक रात शनिकी श्रीमती छोरा जन्माउने चाहना लिएर उनी भएको ठाउँमा पुगेकी थिइन् । तर शनी विष्णुको ध्यानमा मग्न थिए पत्नी कुर्दै थकित भइन् ।
त्यसैले श्रीमती क्रोधित भएर शनिदेवलाई श्राप दिइन् की आजदेखि तपाईंले जे देख्नुहुन्छ नष्ट हुन्छ । तर पछि पत्नीले आफ्नो गल्तीका लागि पश्चाताप गरे, तर उनीमा श्रापलाई दर्शाउने शक्ति थिएन, तबदेखि शनिदेव टाउको निहुराएर बस्न थाले । किनभने उनी आफ्नो कारण कसैलाई पनि हानी नपरोस् भन्ने चाहान्थे ।
यदि भगवान् शनिले कसैलाई रीस उठेको देख्नुहुन्छ भने, तब बुझ्नुहोस् कि उसको ढाल विभाजित छ । हनुमानजी एक मात्र देवता हुन् जसमाथि शनिको कुनै प्रभाव पार्दैन र उनले आफ्ना भक्तहरूलाई पनि आफ्नो प्रभावबाट बचाए । सबै नौ ग्रहका तत्त्वहरू शरीरमा उपस्थित हुन्छन् । त्यहाँ एउटा ग्रह र देवताबीचको भिन्नता छ, तर देवता वा देवता ग्रहहरुको घर को नोकर मानिन्छ । यसैले प्राचीन समयमा सबैको काम तोकिन्थ्यो ।
यो मानिन्छ कि सूर्य राजा हो, बुध बुधबारको मन्त्री, मंगल ग्रह कमाण्डर हुन् शनि न्यायाधीश हुन् भने राहु–केतु प्रशासक हुन् । जब कुनै व्यक्तिले समाजमा अपराध गर्दछ, शनिको आदेशअन्तर्गत राहु र केतु उसलाई सजाय दिन सक्रिय हुन्छन् । शनिको दरबारमा सजाय पहिले दिइन्छ, पछि त्यो मुद्दा चलाइन्छ यदि यस व्यक्तिको व्यवहार राम्रो छ भने सजायको अवधि पछि फेरि खुसी पार्नुपर्छ अनि सजाय हुँदैन पनि भनिन्छ ।
प्रकाशित मिति: ५ जेष्ठ २०८१, शनिबार
