काठमाडौं ।उज्यालो नेपाल पार्टीका अध्यक्ष कुलमान घिसिङले निर्वाचनलाई कम खर्चिलो बनाउन मतदाताले आफू बसेकै स्थानबाट आफ्नो गृहजिल्लामा मतदान गर्न पाउने व्यवस्था गर्नुपर्ने माग गरेका छन् ।
शनिवार पार्टीको प्रथम स्थापना दिवसका अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै घिसिङले निर्वाचनका दिन आफ्नो स्थायी जिल्लामा पुगेर मतदान गर्नुपर्ने बाध्यताले उम्मेदवार र मतदाता दुवैको खर्च बढाएको बताएका हुन् । उनले काठमाडौंमा बसेर डडेलधुराको मतदान गर्न पाउने व्यवस्था भए निर्वाचनमा हुने अनावश्यक यातायात खर्च कम हुने बताएका छन् । निर्वाचन प्रणालीलाई सहज र कम खर्चिलो बनाउन बेजिल्लाबाट मतदान गर्न पाउने व्यवस्था स्पष्ट गर्नुपर्ने उनको माग छ । घिसिङले विदेशमा रहेका नेपालीलाई पनि मतदानको अधिकार दिनुपर्ने बताए । विदेशमा रहेका सम्पूर्ण नेपालीले स्थानीय तहको निर्वाचनदेखि नै मतदान गर्न पाउने व्यवस्था सरकारले तत्काल लागू गर्नुपर्ने उनको जोड दिएका छन् । यसैगरी, स्थानीय तहको निर्वाचन गैरदलीय प्रणालीबाट गर्नुपर्ने माग पनि उनले उठाएका छन् । उज्यालो नेपाल पार्टी र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी दुवैले आफ्नो प्रतिबद्धतामा गैरदलीय स्थानीय निर्वाचनको विषय समेटेको उल्लेख गर्दै उनले आवश्यक ऐन संशोधन गरेर भए पनि त्यसलाई कार्यान्वयन गर्नुपर्ने बताएका छन् । यस विषयमा आफूहरूले निर्वाचन आयोगमा ज्ञापनपत्रसमेत बुझाएको उनले जानकारी दिएका छन् । प्रतिवद्धता कार्यान्वयन नभए पनि निर्वाचनमा सहभागी नहुने वा उम्मेदवारी नदिने भन्ने पार्टीको धारणा नरहेको उनले स्पष्ट पारेका छन् ।
उनले भने, ‘हामीले हिजो निर्वाचन आयोगमा ज्ञापनपत्र बुझाउँदै चुनावी घोषणापत्रमा गरेका प्रतिवद्धता कार्यान्वयन गर्न माग गरेका छौँ । स्थानीय तहको निर्वाचन गैरदलीय हुनुपर्ने विषय हाम्रो र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी दुवैको प्रतिवद्धता हो । आवश्यक कानून संशोधन गरेर सरकारले यसलाई तत्काल कार्यान्वयन गर्नुपर्छ । यो लागू नभए पनि हामी निर्वाचनमा सहभागी नहुने होइन, तर यसलाई निरन्तर एजेन्डाका रूपमा उठाइरहनेछौँ । त्यसैगरी विदेशमा रहेका नेपालीलाई मतदानको अधिकार दिनुपर्छ । विदेशमा रहेका नेपालीले मतदान गर्न पाउने व्यवस्था तत्काल लागू गर्न हाम्रो माग छ । साथै, एक जिल्लाका मतदाताले अर्को जिल्लाबाटै मतदान गर्न पाउने व्यवस्था हुनुपर्छ। यसले मतदानका लागि हुने अनावश्यक खर्च र झन्झट कम गर्नेछ । अर्को महत्वपूर्ण विषय ‘एकपटकको नेपाली, सधैँको नेपाली’ भन्ने मान्यताअनुसार विदेशमा रहेका नेपालीको नागरिकताको निरन्तरता हो । राजनीतिक अधिकारबाहेक आर्थिक, सामाजिक तथा लगानीसम्बन्धी अधिकार सुनिश्चित गर्दै उनीहरूको नेपाली नागरिकताको निरन्तरताका लागि आवश्यक व्यवस्था गर्नुपर्छ । हामीले गरेका प्रतिबद्धता घोषणापत्रमा मात्र सिमित हुनुहुँदैन । बोलेका कुरा व्यवहारमा लागू हुनुपर्छ भन्ने हाम्रो पार्टीको स्पष्ट धारणा हो ।’
घिसिङले विदेशमा रहेका नेपालीको नागरिकताको निरन्तरताको विषय पनि उठाएका छन् । ‘एक पटकको नेपाली, सधैँको नेपाली’ अवधारणाअनुसार राजनीतिक अधिकारबाहेक आर्थिक, सामाजिक तथा अन्य अधिकार सुनिश्चित गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ । विदेशमा रहेका नेपालीलाई नेपालमा लगानी गर्ने वातावरण बनाउन पनि नागरिकताको निरन्तरतासम्बन्धी व्यवस्था लागू गर्नुपर्ने उनले बताएका छन् ।
प्रकाशित मिति: ५ मंसिर २०८३, शनिबार