काठमाडौं। नेपाली सेयर बजारमा गत साता पनि बिक्री चाप कायम रह्यो। साताभर नेप्से परिसूचक ४२.५६ अंक अर्थात् १.६२ प्रतिशतले घटेर २,५८७.२५ अंकमा बन्द भयो। यो लगातार चौथो साप्ताहिक गिरावट हो। औसत दैनिक कारोबार रकम २३.६५ प्रतिशतले घटेर ४ अर्ब ७९ करोड रुपैयाँमा सीमित हुँदा लगानीकर्ताको सम्पत्तिमा करिब ७३ अर्ब रुपैयाँको गिरावट आएको छ।
बजारमा बिक्री चाप बढिरहँदा नेपाल धितोपत्र बोर्डको ५ प्रतिशत वा सोभन्दा बढी सेयर बिक्री गर्नुअघि १५ दिन अगावै सूचना दिनुपर्ने व्यवस्थाले नयाँ बहस सिर्जना गरेको छ। बोर्डले यस व्यवस्थाको औचित्य, अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास र प्रस्तावित नियामकीय ढाँचासहित अवधारणापत्र सार्वजनिक गरेपछि बजारका लगानीकर्ता तथा संस्थागत क्षेत्रबाट यसको व्यावहारिकतामाथि प्रश्न उठ्न थालेका छन्।
पूर्वसूचनाले पारदर्शिता बढाउने र ठूला सेयरधनीको कारोबारबारे बजारलाई जानकारी दिने उद्देश्य राखे पनि यसले बिक्रीको सम्भावित दबाब पहिले नै सिर्जना गरेर बजारमा थप आपूर्ति र मनोवैज्ञानिक असर निम्त्याउन सक्ने आलोचना भइरहेको छ। विशेषगरी संस्थागत लगानीकर्ताको कारोबार स्वतन्त्रता, बजारको तरलता र सूचना व्यवस्थापनमा स्पष्टता आवश्यक देखिएको छ।
अर्कोतर्फ, सूचीकृत कम्पनीहरूले लाभांश घोषणा गर्ने क्रम र वित्तीय विवरण सार्वजनिक हुने समय नजिकिँदै गर्दा लगानीकर्ताको ध्यान कम्पनीको वास्तविक वित्तीय अवस्था, लाभांश क्षमता र मूल्यांकनतर्फ केन्द्रित हुन थालेको छ। यस्तो अवस्थामा कमजोर कम्पनीको पछि लाग्नुभन्दा तुलनात्मक रूपमा बलिया कम्पनी छनोट गर्नु उपयुक्त रणनीति हुन सक्छ।
समग्रमा, अहिलेको बजारमा चुनौती र अवसर दुवै छन्। घट्दो परिसूचक र कारोबार रकमले सावधानीको संकेत गरिरहेका छन् भने नीतिगत सुधार र लाभांशको सिजनले सम्भावित अवसर पनि देखाएका छन्। नियमनको उद्देश्य बजारलाई व्यवस्थित बनाउनु हो, थप जटिलता सिर्जना गर्नु होइन। सुधारका हरेक कदम बजारको वास्तविक आवश्यकता र लगानीकर्ताको हितसँग जोडिनु आवश्यक छ।
प्रकाशित मिति: १८ आश्विन २०८३, आईतवार